André Malraux

Τα έργα τέχνης είναι τα μόνα «αντικείμενα» πάνω στα οποία πραγματοποιείται «η μεταμόρφωση». Όχι τα έπιπλα, όχι τα κοσμήματα, όχι τα εργαλεία. Είναι ίσως και ένας από τους ορισμούς τους: Η παρουσία μέσα στη ζωή αυτού που θα ‘πρεπε να ανήκει στον θάνατο.

Κάθε μεγάλος καλλιτέχνης καταστρέφει μέσα του το έργο των δασκάλων του.

Κάθε ηθελημένη αντι-τέχνη γεννιέται μέσα σε μια τέχνη, εναντίον της, όπως η αίρεση μέσα στην πίστη

Κάθε αναγέννηση εγκυμονεί την κόρη της, που μερικές φορές λέγεται αυτοκαταστροφή.

Ο πολιτισμός μας γνωρίζει πολύ λίγους πίνακες χωρίς αποδέκτες. Ακόμα και αυτός, τον οποίο ο δημιουργός του θέλει να κρατήσει για τον εαυτό του, ζωγραφίζεται στο πνεύμα των πινάκων που είναι προς πώληση. Μερικοί σπουδαίοι ζωγράφοι, στο τέλος τής ζωής τους, οTiziano, ο Rembrandt, ο Goya, ζωγράφισαν για τον εαυτό τους. Και αυτό φαίνεται.

Στις αληθινές ερωτήσεις δεν υπάρχει ποτέ απάντηση.

Ξέρετε γιατί χαμογελάει η Τζοκόντα; Γιατί όσοι τής έχουν βάλει μουστάκια έχουν πεθάνει.

Έψαξαν πολύ για τους διαδόχους τού Μιχαήλ Αγγέλου, χωρίς να τους βρουν και χωρίς να προσέξουν ότι τη μέρα τού θανάτου του γεννιόταν ο Σαίξπηρ.

Αυτό που αποκαλούμε ακόμα τέχνη είναι το παιχνίδι τής μεταμόρφωσης και τού θανάτου.

Ο Picasso έλεγε ότι προτού ξεκινήσεις έναν πίνακα χρειάζεσαι πάντα ένα θέμα. Αλλά ένα θέμα αόριστο.

Μπορούμε να φανταστούμε μια ιστορία τής αναπαράστασης, που δεν θα έπαιρνε υπόψη της το ζήτημα τού ταλέντου και εξ αυτού τού λόγου θα ήταν δέσμια τής χρονολογίας.

Τα έργα τέχνης είναι τα μόνα «αντικείμενα» πάνω στα οποία πραγματοποιείται η «μεταμόρφωση». Όχι τα έπιπλα, όχι τα κοσμήματα, όχι τα εργαλεία. Είναι ίσως και ένας από τους ορισμούς τους: Η παρουσία μέσα στη ζωή αυτού που θάπρεπε να ανήκει στον θάνατο.

Το να ψάχνεις αν η τέχνη έγινε θρησκεία δεν έχει νόημα, αφού δεν νομιμοποιεί ούτε το πεπρωμένο ούτε τον θάνατο. Αλλά γεμίζει τη ζωή και ξεπερνάει τον θάνατο.

Οι προκαταλήψεις που αφορούν την τέχνη είναι σχεδόν πάντοτε προκαταλήψεις λογικές. Το ότι η γη ήταν επίπεδη, ήταν μια προκατάληψη ακόμα πιο λογική.

Όταν ονειρεύεσαι με ακρίβεια, επικαλείσαι την τέχνη.

Ο καλλιτέχνης δεν είναι ο μεταγραφέας τού κόσμου. Είναι ο ανταγωνιστής του.

Το να πει κανείς ότι οι ζωγράφοι ζωγραφίζουν πίνακες και όχι ανθρώπους ή αντικείμενα, είναι σ να λέει ότι ζωγραφίζουν κομμάτια ενός ζωγραφικού σύμπαντος και όχι τού σύμπαντος.

Για να προκύψει το αίνιγμα τής τέχνης, πρέπει να εξαφανιστεί η λογική ψευδαίσθηση τής αναπαράστασης.

Ένα ζωγραφικό γεγονός περιορισμένο στην εποχή του δεν νοείται.

Τα ζωγραφικά γεγονότα δεν είναι ευτυχείς συμπτώσεις χρωμάτων, αλλά φράσεις τής κρυπτογραφημένης γλώσσας που κομίζει στη ζωγραφική μιαν ανεξάρτητη παρουσία τού πραγματικού, τού φανταστικού ή τού ιερού που η ίδια εκφράζει.

Η τέχνη δεν διαθέτει καθεαυτήν βάθος. Δεν υπάρχει βαθιά τέχνη παρά μέσα μας.

Χωρίς αμφιβολία αποκαλούμε βαθύ αυτό που αγγίζει το μυστήριο.

Ο μύθος τής αβαν-γκαρντ που βασίστηκε στην ευρηματικότητα, δεν μπορεί να στηριχτεί για πολύ μόνον στην αμφισβήτηση, όσο επιθετική κι αν είναι αυτή.

Το νεωτερικό αίνιγμα τής τέχνης, το να τής δίνουμε δηλαδή μια ύψιστη αξία χωρίς να ξέρουμε ποια, γεννήθηκε όταν άρχισαν αν αντιπαραθέτουν τεχνοτροπίες και όχι πλέον έργα απέναντι σε ότι αναπαριστούσαν.

Δεν αρκεί ένα έργο τέχνης να απορρίπτει την αναπαράσταση για να είναι αριστούργημα, αλλά ενώνεται με τα αριστουργήματα άλλων σχολών και πολιτισμών μέσω αυτού που εντός του την απορρίπτει.

Σε έναν θρησκευτικό πολιτισμό αξία έχει ότι αναφέρεται σε Εκείνον. Σε έναν μη θρησκευτικό πολιτισμό αξία έχει ό,τι ο θάνατος αδυνατεί να αποδυναμώσει.